W roku, w którym Wałbrzych obchodzi 600-lecie istnienia, trzy Wałbrzyskie atrakcje turystyczne łączą siły, aby opowiadać o historii miasta, odkrywać jego tajemnice i zachęcać do poznania Wałbrzycha od jeszcze nieodkrytej strony. Centrum Nauki, Kultury i Sztuki Stara Kopalnia, Muzeum Porcelany oraz Zamek Książ zapraszają na cykl otwartych spotkań pod nazwą „Miasto tajemnic”.

Pierwszy z nich odbędzie się już 27 lutego w Sztygarówce w Starej Kopalni. Andrzej Winnicki przygotował wykład „Woda pod Wałbrzychem. System zabezpieczeń miasta Wałbrzycha i okolic przed podtopieniami po zaprzestaniu pompowania wody w zlikwidowanych wałbrzyskich zakładach górniczych.”. W ramach tego cyklu w Starej Kopalni zaproszeni goście opowiadać będą o świecie przemysłu, górnictwa, ale też społeczności Wałbrzycha. Poruszać będą mniej oczywiste i powszechnie znane zagadnienia: gospodarkę miasta w okresie II wojny światowej czy charakterystykę społeczności żydowskiej przed 1945 r., ale też tematy poruszające niegdyś opinię publiczną: losy podziemnych wód w trakcie likwidacji górnictwa w latach 90. XX w. Zaproszono naukowców i specjalistów, zajmujących się w swoich pracach powyższymi zagadnieniami.

Natomiast pracownicy Starej Kopalni wspólnie z Muzeum Porcelany przestawią opowieści o kulisach odkrycia zbioru z lat 40. XX w., odnalezionego w piwnicy domu przy ul. Kuracyjnej w 2022 r., pokazując publicznie kilka ciekawych przedmiotów z tego zbioru i prezentując niektóre wyniki badań.

Poza tym wykładem Muzeum Porcelany zaprasza także na cykl spotkań poświęconych historii i dziedzictwu regionu, podczas których uznani badacze przedstawią najnowsze ustalenia oraz mało znane źródła dotyczące architektury, komunikacji i dawnego wymiaru sprawiedliwości. Wykładom towarzyszyć będą prezentacje multimedialne. W części spotkań, która będzie organizowana w Muzeum można wyróżnić:

Carl Gotthard Langhans i jego Ewangelicki Kościół Zbawiciela w Wałbrzychu.

dr hab. Krzysztof Jerzy Kos (Instytut Interdyscyplinarnych Badań Historycznych Uniwersytetu Kaliskiego)

Wzniesiony w latach 1785–1788 wałbrzyski kościół ewangelicki Zbawiciela to jedno z najznakomitszych dzieł klasycystycznej architektury sakralnej w tej części Europy. Kim był jego twórca, słynny wrocławski architekt Carl Gotthard Langhans (1732–1808), autor m.in. berlińskiej Bramy Brandenburskiej? Podczas wykładu połączonego z prezentacją multimedialną przeanalizujemy, jakie miejsce wałbrzyska realizacja zajmuje w jego bogatym dorobku. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy świątynia ta była dziełem wyjątkowym, czy należała do szerszego nurtu w twórczości architektonicznej mistrza.

Wałbrzyska komunikacja tramwajowa

dr Piotr Retecki (niezależny badacz, Nowa Kronika Wałbrzyska)

Wykład z prezentacją multimedialną poświęcony ewolucji regionalnej komunikacji szynowej. W oparciu o niepublikowane materiały źródłowe, prelegent przeanalizuje losy linii tramwajowych w regionie wałbrzyskim – od ich genezy po kres eksploatacji. Spotkanie stanowić będzie krytyczną rewizję historyczną oraz próbę oceny logiki i rentowności tego systemu w kontekście specyficznych uwarunkowań urbanistyczno-ekonomicznych.

Kat i miejsca straceń w nowożytnym Wałbrzychu.

dr hab. Daniel Wojtucki (Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego).

Pręgierz, szubienica i mistrzowie świętej sprawiedliwości – wykład z prezentacją multimedialną o dawnym wymiarze sprawiedliwości w Wałbrzychu. W nowożytnym Wałbrzychu, wzorem innych śląskich miast, kluczową rolę w utrzymaniu porządku pełniły urządzenia penitencjarne – pręgierz oraz szubienica. To przy nich, w imię prawa i dobra wspólnego, wykonywano wyroki, za których przebieg odpowiadał kat (Scharfrichter). Choć urząd kata na Śląsku znany był już w średniowieczu, pierwsze źródła potwierdzające jego obecność w Wałbrzychu pochodzą z początku XVIII wieku. Co ciekawe, miejscowa katownia (Scharfrichterei) przez lata pozostawała w rękach wpływowego rodu Neumeisterów ze Świdnicy, którzy dzierżyli urząd mistrzów świętej sprawiedliwości

Zamek Książ z kolei przybliży historię miasta w ramach dwóch wykładów: „Wałbrzych - miasto prywatne 1426-1808” oraz Kamienie milowe wałbrzyskiej historii - czyli najważniejsze daty z 600-letnich dziejów miasta.

Wszystkie spotkania są otwarte dla mieszkańców i turystów, a wstęp jest bezpłatny. Serdecznie zapraszamy!

um.walbrzych.pl